Ακουστική βελτίωση χώρων εκπαίδευσης-Υποψηφιότητα Ideatree

To infoacoustics υποψήφιο στο Πανελλήνιο Διαγωνισμό Επιχειρηματικότητας

Δε θα σταματήσω να προβάλω και να επισημαίνω το πρόβλημα του θορύβου στη ζωή μας και πόσο μάλλον στην εκπαίδευση. Οι νέες ιδέες πλέον περιστρέφονται γύρω από ευφυής ιστοσελίδες και δυναμικές εφαρμογές για android/ios. Η παροχή ιδανικού-ήσυχου περιβάλλοντος μάθησης σε συνδυασμό με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών ελέγχου του θορύβου θα αποτελέσει την ιδέα μου για τους επερχόμενους διαγωνισμούς καινοτομίας και επιχειρηματικότητας.

Ακουστικη σχολικων αιθουσων—Τα αποτελεσματα ερευνας απο τη Νεα Ζηλανδια

Αναμεσα στις πολλες μελετες που εχουν πραγματοποιηθει ανα καιρους,βρηκα μεγαλο ενδιαφερον σε μια ερευνα που μας ερχεται απο τη Νεα Ζηλανδια.
Η ερευνα πραγματοποιηθηκε μάλλον αρκετά χρόνια και αφορουσε συγκεκριμενα δημοτικα σχολεια της χωρας.
Στοχος του προτζεκτ ηταν η αναγνωριση των αιθουσων με πλουσια η φτωχη ακουστικη ποιοτητα, η εφαρμογη πρακτικων βελτιωτικων λυσεων και η ευαισθητοποιηση των αρμοδιων φορεων σε θεματα ακουστικης ποιοτητας που πληττουν τα δημοτικα σχολεια.

Το πρωτο σταδιο της ερευνας αποτελουσε τη συμπληρωση ερωτηματολογιων απο 120 δασκαλους σε 6 δημοτικα σχολεια στο Οκλαντ.  Σε δευτερο σταδιο μελετηθηκε η κτιριακη δομη καθε σχολειου. Το τριτο σταδιο αφορουσε την επιλογη συγκεκριμενων αιθουσων οπου επιπλεον λεπτομερη ερευνα θα διεξαγοταν.Επιλεχθηκαν 12 αιθουσες συνολικα,δυο απο καθε σχολειο,μια με υψηλη ακουστικη ποιοτητα και μια με χαμηλη.Σε τεταρτη φαση πραγματοποιηθηκε λεπτομερη ερευνα και ακουστικες μετρησεις (χρονοι αντηχησης κτλ.) . Το τελευταιο σταδιο αφορουσε τις βελτιωσεις που ελαβαν χωρο στις 6 ακουστικα φτωχες αιθουσες διδασκαλιας.

Αποτελεσματα ερωτηματολογιων.

·ο παραδοσιακος τροπος διδασκαλιας δειχνει οτι εγκαταλειπεται.  Ο συνηθεστερος τροπος διδασκαλιας ειναι η ομαδικη εργασια σε ποσοστο 38%.
·οι δασκαλοι συνηθιζουν να περιφερονται εντος της αιθουσας σε ποσοστο 70% απο το να καθονται μπροστα (45%)
·Σχετικα με το θορυβο,η πλειοψηφια των διδασκοντων σημειωσαν πως εχουν προβλημα με τον εξωτερικο θορυβο. Πιο συνηθεις πηγες εξωτερικου θορυβου επισημανθηκαν ο θορυβος απο τις αθλοπαιδιες,απο τις μηχανες κουρεματος του γρασιδιου και απο τις γειτονικες αιθουσες.

Συνηθέστερες πηγές εξωτερικού θορύβου

Προτιμώμενοι Τρόποι διδασκαλίας

Η μελετη της κτιριακης δομησης.

Αναγνωριστικαν τεσσερα κυρια ειδη αιθουσων. Αυτα ηταν:

1. Λυωμενες ταξεις κατασκευασμενες απο ελαφρα υλικα με σκληρα ακουστικη οροφη,με κλιση που ακολουθει τη γραμμη της στεγης.

2. Λυωμενες ταξεις με ειδικα,μαλακα,λεπτα ακουστικα πλακακια στην οροφη (softboard), τοποθετημενα απο την εσω πλευρα των υποστηρικτικων κατασκευων του ταβανιου.

3. Οι παλαιοτερες μονιμες ταξεις με τσιμεντενιο δαπεδο και μαλακα,λεπτα ακουστικα πλακακια στην οροφη. (softboard)

4. Οι παλαιοτερες μονιμες ταξεις με τσιμεντενιο δαπεδο και σκληρα ακουστικα οροφη, επιπεδο ταβανι.

Οι αιθουσες με καλη ακουστικη χαρακτηριστικαν γενικα οι παλαιου τυπου ταξεις με ακουστικα πλακακια οροφης και δαπεδο απο πετρα, οι παλαιοτερες μονιμες ταξεις με ακουστικα πλακακια στην οροφη και ξυλινα πατωματα και οι λυωμενες με ακουστικα πλακακια στην οροφη.

Ως σχολικες ταξεις με κακη ακουστικη αναγνωριστικαν οι αιθουσες (συνηθως λυωμενες) με σκληρη ακουστικη οροφη με κλιση. Οι μονιμες ταξεις με σκληρες οροφες και τσιμεντενια δαπεδα χαρακτιριστικαν κυριως ως αποδεκτες.

Μετρησεις.

Μετρηθηκε ο μεσος χρονος αντηχησης για τις εξι 'καλες' και τις εξι 'κακες' ακουστικα ταξεις.
Οι 'καλες' ταξεις παρουσιασαν στις μεσαιες συχνοτητες (500&1000 Hz) χρονο αντηχησης 0.4 seconds, με εξαιρεση μια αιθουσα παλαιου τυπου με τσιμεντενιο δαπεδο και σκληρη οροφη. Αυτη η ταξη ειχε 0.56 seconds.
Οι 'κακες' ταξεις παρουσιασαν για τις μεσαιες συχνοτητες χρονο αντηχησης μεταξυ 0.53 και 0.63 δευτερολεπτα, με μεσο ορο τα 0.57 seconds.

Χρόνος αντήχησης για καλες και κακες τάξεις πριν τις τροποποιήσεις

Συμπερασματα.

Ακομη και οι κακες ταξεις παρουσιασαν εντυπωσιακα αποτελεσματα. Αναρωτιεμαι σε ποσες χωρες θα υπαρχουν παρομοια στατιστικα. Αυτο οφειλεται σε μεγαλο βαθμο.συμφωνα με την ερευνα στο γεγονος οτι στη Νεα Ζηλανδια επιβαλλεται η επικαλυψη του πατωματος. Σε αλλες χωρες για λογους υγειηνης απαγορευεται η χρηση μοκετων,χαλιων.
Αλλες ερευνες εχουν δειξει οτι οταν ο χρονος αντηχησης ξεπερνα τα 0.4 δευτ.  οι ακροατες με προβληματα ακοης δυσκολευονται στη κατανοηση της ομιλιας.
Οι ειδικοι εχουν επισημανει πως τα παιδια λογω της ανωριμοτητας και της απειριας θεωρουνται ανεπαρκεις ακροατες. Συνεπεια της φτωχης ακουστικης ποιοτητας για τα παιδια ειναι η ελλειψη προσοχης, μειωμενης αποδοσης και κακης συμπεριφορας.
Συμφωνα με τον Αμερικανικο συλλογο ομιλιας και ακοης (ASHA) πρεπει:

• -οι αδειες σχολικες αιθουσες να μη ξεπερνουν τα 30 dBA 
• -οι χρονοι αντηχησης να μη ξεπερνουν τα 0.4 seconds
• -το signal-to-noise ratio (SNR) να ξεπερνα τα +15 dB στα αυτια των μαθητων.

Ο δεικτης ευκρινειας C50 δε παρουσιασε σημαντικες διαφορες ανα σχολικη ταξη.

Το τεστ ομιλιας.

Συνταχθηκε διαγραμμα επιπεδων θορυβου και σκορ ομιλιας στους φυσιολογικους ακροατες, για ολων των ειδων τις ταξεις

Επεμβαση στις αιθουσες.

Προταθηκαν τρεις λυσεις προκειμενου να επιτευχθει χρονος αντηχησης 0.4 δευτ.  για τις κακες ακουστικα ταξεις.
1. Ecophon Master F-beta finish (40 mm παχος) πλακακια οροφης τοποθετημενα στο κεντρο του ταβανιου με προσεγγιστικη επιφανεια εφαρμογης 35 τ.μ.
2. Rockfon Arktic mineral fibre πλακακια οροφης με 200 mm κενο αερος, τοποθετημενα στο κεντρο της οροφης, με προσεγγιστικη επιφανεια εφαρμογης 35 τ.μ.
3.  Softboard πλακακια οροφης κατω απο την υποστηρικτικη δομη σε ολη την επιφανεια της οροφης.

Η πρωτη επιλογη ειχε τη λιγοτερο οπτικη ενοχληση.
Η δευτερη επιλογη απαιτουσε επιπλεον υποστηρικτικο συστημα και αναγκη αναδιαμορφωσης του φωτισμου.
Η τριτη επιλογη ειχε τη περισσοτερη οπτικη ενοχληση, διοτι μειωθηκε το υψος της οροφης.

Επαναληψη μετρησεων.

Σε 5 απο τις τροποποιημενες αιθουσες ο χρονος αντηχησης στις μεσαιες συχνοτητες και σε κατειλημμενη ταξη, κυμανθηκε μεταξυ 0.34-0.39 δευτερολεπτα. Στην εκτη μετρηθηκε στα 0.52 seconds. Σημασια εχει και το πληθος των ανθρωπων. Σε μη κατειλημμενες ταξεις ο μεσος χρονος αντηχησης πριν τις τροποποιησεις ηταν 0.69 δευτ, και μετα τις τροποποιησεις 0.43 seconds.

Η επανάληψη των μετρήσεων αποδεικνύει τη σημαντική βελτίωση που επιτεύχθηκε.

Επαναληψη ερωτηματολογιων.

Μονο οι δασκαλοι των τροποποιημενων αιθουσων συμμετειχαν στην αξιολογηση. Δασκαλοι και μαθητες ηταν ενθουσιασμενοι με τις βελτιωσεις.

Μερικα σχολια απο τους δασκαλους ηταν: λιγοτερος θορυβος, καλυτερη ακοη, μειωμενη ενοχληση, δυνατοτητα επιτυχημενης εργασιας σε μικρα γκρουπ.

Μπορειτε να διαβαστε τη πληρη ερευνα και μονοι σας πληκτρολογωντας Classroom Acoustics a New Zealand perspective.

Σχεδίαση σχολικής αίθουσας με καλή ακουστική {Ewart A. Wetherill}

• Ο εξωτερικός θόρυβος σε μια άδεια τάξη θα πρέπει να είναι λιγότερο από 35 decibels.

• Έρευνες έχουν δείξει πως ένας ενήλικας έχει την ικανότητα να συμπληρώσει τις λέξεις μιας πρότασης που δεν άκουσε καθαρά. Τα παιδιά έχοντας μικρότερο λεξιλόγιο δε μπορούν να συμπληρώσουν τις λέξεις ή τις συλλαβές που δεν άκουσαν. Σημαντικό μειονέκτημα έχουν τα αλλοδαπά παιδιά με διαφορετική μητρική γλώσσα, καθώς και όσα έχουν διαταραχές ελλειμματικής προσοχής. Προσωρινές αρρώστιες προσβάλουν την ακοή με αποτέλεσμα να δημιουργείται μειωμένη αντίληψη.

• Τα δυο βασικά κριτήρια για καλή ακοή:
  1. ήσυχο περιβάλλον (π.χ. θόρυβος από αυτοκίνητα, διπλανές αίθουσες, συστήματα αερισμού)
  2. Έλεγχος της αντήχησης και του θορύβου εντός της τάξης
    
• Το επιθυμητό S/N ratio για καλή αντίληψη ομιλίας
     Ενήλικες: τουλάχιστον +6 db
     Παιδιά : τουλάχιστον +10 db
• Ιδανική τιμή χρόνου αντήχησης για μια αίθουσα με 30 παιδιά τα 0.5 seconds
• Παιδιά με ακουστικά προβλήματα βρίσκονται σε μειονεκτικότερη θέση σε σχέση με αυτά με κανονική ακοή. Η διαφορά αυτή μπορεί να μειωθεί με ακουστικό έλεγχο.
• Οι συνέπειες στους δασκάλους είναι η καταπόνηση των φωνητικών χορδών μιας και αναγκάζονται να φωνάζουν για να ακουστούν.
• Για τη καταπολέμηση του θορύβου τα παρακάτω κριτήρια πρέπει να ικανοποιούνται:
  - Τοποθέτηση σχολείων μακριά από αυτοκινητόδρομους, σιδηρόδρομους και αεροδρόμια
  - Ελαχιστοποίηση θορύβου που προέρχεται εκτός αίθουσας
  - Ελαχιστοποίηση παρεμβολών μεταξύ των τάξεων
  - Σχεδιασμούς ήσυχου συστήματος αερισμού
• Για την ενίσχυση του ήχου τα παρακάτω:
  - Έλεγχος υπερβολικής αντήχησης μέσω ηχοαπορρόφησης
  - Ελαχιστοποίηση της ηχώ από μακρινές επιφάνειες (όπως ο πίσω τοίχος)
  - Χρήση σκληρών υλικών για χρήσιμες ανακλάσεις (όπως στις επιφάνειες πίσω και πάνω από το δάσκαλο) 

Η ακουστική στις σχολικές αίθουσες

Εξαιτίας του μεγάλου χρόνου αντήχησης στις μαθητικές αίθουσες, καθώς και του θορύβου που προέρχεται από εξωτερικούς παράγοντες (air condition κ.α) δημιουργείται σοβαρό πρόβλημα στην αντιληπτικότητα και τη κατανόηση στους νεαρούς κυρίως μαθητές, που δεν έχουν αναπτύξει ακόμη την ικανότητα να βγάζουν νόημα όταν κάποιες λέξεις δε γίνουν αντιληπτές από το δάσκαλο. Οι περισσότερες σχολικές αίθουσες (όπως και οι αίθουσες στα φροντιστήρια) δυστυχώς δεν έχουν ανεκτή ακουστική διαμόρφωση. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να χάνεται έως και 1 στις 3 λέξεις που ο δάσκαλος λέει. Ο δάσκαλος πρέπει να φωνάζει στη κυριολεξία για να ακούγεται διότι η φωνή του πρέπει να επικαλύψει αρκετά την ένταση του θορύβου που προέρχεται από το λεγόμενο background θόρυβο. Φανταστείτε πόσο δυσμενέστερο γίνεται το πρόβλημα για τους μαθητές που είτε έχουν πρόβλημα ακοής είτε δεν έχουν για μητρική γλώσσα τη γλώσσα που διδάσκεται.

 Οι σημαντικοί παράμετροι στην ακουστική των σχολικών αιθουσών

-Background noise (θόρυβος του περιβάλλοντος) Για μια σχολική τάξη ο συνολικός θόρυβος περιβάλλοντος υπολογίζεται ως το σύνολο των θορύβων που προκύπτουν όταν η τάξη είναι άδεια. Ο θόρυβος περιβάλλοντος σε μια άδεια σχολική αίθουσα δε θα πρέπει να ξεπερνά τα 35 dbA. Ως θόρυβο περιβάλλοντος λογίζεται ο θόρυβος από τις δίπλα τάξεις, από τα παράθυρα, ο θόρυβος από το κλιματισμό ή τη θέρμανση κ.ο.κ. Παρακάτω βλέπεται ένα σχήμα που περιγράφει τη προέλευση του background θορύβου.

-Reverberation time (RT) (Χρόνος αντήχησης) Για το χρόνο αντήχησης έχω μιλήσει και σε παλαιότερα άρθρα. Όντας ο σημαντικότερος παράγοντας ακουστικής ποιότητας χώρου δε θα μπορούσε να λείπει από αυτή την ανάλυση. Για μια σχολική τάξη τα 0.5 δευτερόλεπτα θεωρείται ένα ιδανικό νούμερο χρόνου αντήχησης. Όμως σπάνια παρατηρείται αυτή η ποιότητα. Πολλές τάξεις παρουσιάζουν χρόνο αντήχησης μεγαλύτερο από 1 δευτερόλεπτο! Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι οι ανακλάσεις του ήχου καταφτάνουν με καθυστέρηση στα αυτιά των μαθητών.

 -Signal to Noise Ratio (SNR)(Σηματοθορυβικός λόγος) Η παράμετρος αυτή βοηθά στο καθορισμό της καθαρότητας του λόγου. Η ένταση του ήχου της φωνής του δασκάλου σε db μείον το θόρυβο περιβάλλοντος σε db, μας δίνει το SNR σε db. Όσο μεγαλύτερος ο σηματοθορυβικός λόγος τόσο πιο κατανοητή και η ομιλία. Εάν το SNR είναι πολύ μικρό ή αρνητικό τότε ο θόρυβος περιβάλλοντος επικαλύπτει τη φωνή του δασκάλου. Όσο πιο μακριά βρίσκεται ο μαθητής τόσο λιγότερο θα ακούει. Για κάθε διπλασιασμό της απόστασης σε μέτρα από τη πηγή του ήχου, η ένταση του ήχου μειώνεται κατά 6 db. To SNR είναι απαραίτητο να βρίσκεται σε επίπεδα της κλίμακας +15 db και άνω. Παρακάτω φαίνονται όσα αναλύθηκαν.

Η αντιληπτότητα του ήχου καθορίζεται από το συνδυασμό Signal to Noise Ratio και Reverberation Time. Δεν αρκεί ένας ιδανικός χρόνος αντήχησης για να ακούνε τα παιδιά σωστά. Πρέπει και ο θόρυβος περιβάλλοντος να είναι σε μικρά επίπεδα προκειμένου η φωνή του δασκάλου να φτάνει καθαρή ως και το τελευταίο σε απόσταση μαθητή.

  Τι γίνεται όμως;

Ο χρόνος αντήχησης εξαρτάται από τις διαστάσεις του δωματίου, την επιφάνεια κάθε αντικειμένου/υλικού εντός δωματίου και την ακουστική απορρόφηση που προσφέρει αυτό. Όσο πιο μεγάλη η αίθουσα τόσο πιο μεγάλος ο χρόνος αντήχησης. Όσο πιο μεγάλη απορρόφηση προσφέρουν τα υλικά τόσο μικρότερη η αντήχηση. Τα ποσά είναι ανάλογα και αντιστρόφως ανάλογα.

Συνεπώς δύο επιλογές υπάρχουν. Είτε να μικρύνει ο χώρος σε διαστάσεις είτε να γίνει μια ακουστική διαμόρφωση. Προφανώς και η πρώτη επιλογή δεν προτιμάται. Υπάρχουν βέβαια περιπτώσεις όπου τοποθετείται ειδική οροφή με μεγάλη απορρόφηση και σε μικρότερο ύψος από το προυπάρχον ταβάνι. Μετά όμως αντιμετωπίζεται το θέμα της ηλεκτρολογικής καλωδίωσης καθώς και της παρεμβολής με τα παράθυρα που βρίσκονται σε μεγάλο ύψος. Σχετικά με τους θορύβους από το περιβάλλον απαιτείται μια σωστή ηχομόνωση και μελέτη. Ο ήχος βρίσκει πάντοτε νέα μονοπάτια για να εισχωρήσει. Τα ανοίγματα καθώς και τα χωρίσματα με μικρή απορρόφηση είναι η ειδικότητά του. 

Οι συνηθέστερες παρεμβάσεις στο χώρο προκειμένου να αυξηθεί η απορρόφηση των ηχητικών κυμάτων αφορούν τη τοποθέτηση απορροφητικών πάνελ τοίχου καθώς και νέα πλακάκια οροφής. Όταν το ηχητικό κύμα προσκρούει σε αυτά τα υλικά αντί να ανακλαστεί και να γυρίσει στα αυτιά των μαθητών με καθυστέρηση, μετατρέπεται σε μεγάλο ποσοστό σε θερμότητα. Η διαμόρφωση των υλικών επιτρέπει στον ήχο να ακολουθήσει πολλαπλές διαδρομές με αποτέλεσμα να απορροφηθεί. Μη ξεχνάμε οτι υπάρχει λίστα με τους συντελεστές απορρόφησης όλων των αντικειμένων. Με μια γρήγορη ματιά καταλαβαίνουμε ότι χαλιά και κουρτίνες προσφέρουν καλή απορρόφηση του ήχου.

Video διαλέξεων Ακουστικής

Το Ινστιτούτο Έρευνας Μουσικής και Ακουστικής (ΙΕΜΑ) διοργάνωσε τα προηγούμενα χρόνια εκτενή κύκλους σεμιναρίων σχετικά με την Δομική ακουστική και την Ηλεκτροακουστική. Το επίπεδο των διδασκόντων ήταν υψηλό και τα θέματα που συζητήθηκαν ενδιαφέροντα. Μας δίνεται να παρακολουθήσουμε μέσω βίντεο τις διαλέξεις που πραγματοποιήθηκαν τότε μιας και στην ιστοσελίδα του ΙΕΜΑ υπάρχει αρχείο με όλες τις διαλέξεις που διεξήχθησαν εκείνη την εποχή. Μας δίνετε η δυνατότητα να δούμε πάνω από 20 σεμινάρια με θέματα από τη δομική ακουστική μέχρι και την ακουστική μουσικών οργάνων. Παραθέτω το link για όσους επιθυμούν να δουν ή να διαβάσουν σε pdf τις διαλέξεις: http://www.iema.gr/lecturesiema/acoustics#KDDA

Υπολογισμός κόστους ζωής και έξοδα φοίτησης μεταπτυχιακού στην Αγγλία

Διάρκεια μεταπτυχιακών: 1 έτος

Κόστος (tuition fees):  7,500 λίρες (πάντα κατά μέσο όρο και για 1 χρόνο)

Γνώσεις αγγλικών: IELTS με μέσο όρο 6.0 (ενδεικτικά)

Εστία : 400 λίρες/μήνα (μ.ο)

Νοίκι σε 2άρι: 1000 λίρες (μέσο όρο, Λονδίνο), 600 λίρες (μ.ο. , Μαντσεστερ)

Έξοδα μετακίνησης: 2.50 λίρες (μεταφορά με λεωφορείο,τρένο,μετρό τοπικά)

Έξοδα σουπερ μάρκετ: Παρόμοιο κόστος με Ελλάδα

Γεύμα σε φτηνό εστιατόριο: 10 λίρες

Μπύρα σε μπαρ: 3 λίρες

Τσιγάρα: 7.50 λίρες

• Σημειώσεις:  Οι τιμές είναι ενδεικτικές και διαφέρουν από πόλη σε πόλη. Ειδικά το Λονδίνο μπορούμε να πούμε ότι είναι 20% ακριβότερο σε σχέση με το Manchester ή το Sheffield. Τα νοίκια επίσης διαφέρουν. Για φοιτητή ο ιδανικός τόπος για διαμονή είναι η εστία. Μπορεί να φαίνεται πανάκριβη αλλά αποφεύγονται επιπλέον έξοδα που αφορούν ρεύμα, νερό, αέριο, ιντερνετ, δημοτικά τέλη.
• Το συνολικό κόστος για μεταπτυχιακό ενός έτους έχει υπολογιστεί κοντά στα 20.000 ευρώ.

Εισαγωγή στη Ψηφιακή σχεδίαση ήχου-Δωρεάν online σεμινάριο

Ο τίτλος τα λέει όλα. Μέσω του coursera θα μπορείτε να παρακολουθήσετε δωρεάν διαλέξεις του μεγάλου Steve Everett, ο οποίος έχει λαμπρή ακαδημαϊκή καριέρα ως καθηγητής ήχου.
Το coursera για όσους δεν γνωρίζουν έχει συνάψει συνεργασίες με μεγάλα πανεπιστήμια του εξωτερικού και προσφέρει δωρεάν online σεμινάρια για όλο το κόσμο.
Αφού παρακολουθήσετε όλα τα βίντεο του σεμιναρίου θα σας αποδοθεί βεβαίωση ολοκλήρωσης μαθήματος. Για να λάβετε αυτή τη βεβαίωση δεν αρκεί όμως μόνο η παρακολούθηση αλλά και η επιτυχή ολοκλήρωση των εξετάσεων, η οποία απαιτεί με μορφή quiz συνήθως να πιάσετε το κατώτατο όριο-τη βάση.
Στο συγκεκριμένο μάθημα η προσοχή εστιάζεται στη μουσική τεχνολογία και έχει σχετικά μικρή διάρκεια (4 εβδομάδες) σε σχέση με το μέσο όρο των υπολοίπων μαθημάτων (8-9 βδομάδες).
Σημειώνεται οτι τα μαθήματα θα ξεκινήσουν Φεβρουάριο του 2013.

Το link:https://www.coursera.org/course/digitalsounddesign